{"id":170,"date":"2015-03-06T10:39:38","date_gmt":"2015-03-06T08:39:38","guid":{"rendered":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=170"},"modified":"2025-11-07T21:38:34","modified_gmt":"2025-11-07T19:38:34","slug":"geskiedenis-2","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=170","title":{"rendered":"Geskiedenis"},"content":{"rendered":"

Swellendam<\/strong><\/span><\/p>\n

Swellendam is gele\u00eb in die Overberg<\/strong> aan die voet van die natuurskone Langeberg<\/strong>. Die dorp is 240 km vanaf Kaapstad en 220 km vanaf George. Swellendam is die derde oudste landdrosdistrik<\/strong> in Suid-Afrika. Dit is gestig in 1745<\/strong> as \u0149 onder-landdrosdistrik om die landdrosdistrik van Stellenbosch kleiner te maak. Hierdie gebied het al hoe meer uitgebrei aangesien al hoe meer boere weggetrek het van die Kaap en hulleself verder oos van die Hottentots-Hollandberge gevestig het. Hierdie gebied is genoem \u201cde Colonie in de Verre Geleegene Districkten\u201d.<\/p>\n

Die dorp is op 15 November 1747 gestig as die vyfde oudste dorp in Suid-Afrika en is vernoem na die Kaapse Goewerneur, Hendrik Swellen<\/strong>grebel, en sy vrou, Helena ten Dam<\/strong>me.<\/p>\n

Eers 53 jaar later, op 3 Mei 1798<\/strong> is \u0149 gemeente gestig en ds. J. H. Von Manger (foto hier onder) is deur die Goewerneur, Lord McCarthy, as eerste predikant aangestel. NG Kerk Swellendam is die sewende oudste gemeente in Suid-Afrika. Voor daardie tyd is die kerklike pligte in die distrik deur sieketroosters behartig en is die dienste in die Drostdy gehou. Vir doop en nagmaal, moes die lidmate egter na Stellenbosch of Kaapstad reis.<\/p>\n

\"ds<\/a><\/p>\n

Die eerste rietdak kruiskerk<\/strong> is in 1802 gebou met die heer, Christoffel Koents, as bouheer. Hy het ook die preekstoel<\/strong> van stinkhout en geelhout met panele van kasuarishout-finering gebou.<\/p>\n

\"eerste<\/a><\/p>\n

Die gemeente het gegroei en die kerkgebou is in 1875 vergroot.<\/p>\n

\"Skets<\/a><\/p>\n

In 1909<\/strong> is besluit om die ou kerkgebou te sloop om plek te maak vir die huidige kerkgebou wat in 1911 teen \u0149 koste van 41,000 gulde of \u00a37,500 voltooi is. Die argitekte was F.W. en F. Hesse van Kaapstad en die boumeesters, die firma Moon en Ledbury. Die inwyding geskied op 10 Julie 1911<\/strong>.<\/p>\n

Die kerkgebou is argitektonies volgens \u0149 eklektiese mengsel van boustyle<\/strong> beplan. Die gewels is Barok, die vensters Goties, die koepel Oosters terwyl die toring \u0149 replika is van \u0149 bekende toring in Belgi\u00eb is. Hierdie toring is gebou met die massiewe geelhoutbalke wat afkomstig is vanuit die eerste kerkgebou. Verder vertoon die gebou sterk Kaaps-Hollandse kenmerke.<\/p>\n

\"Kerk1\"<\/a><\/p>\n

Die kerk het sitplek vir 901 persone op grondvlak en vir 516 persone op die gallery.<\/p>\n

Die ringmuur<\/strong> om die kerk en kerkhof wat ruim 700 grafte bevat, is in 1840 gebou. Die voorste muur is twee maal verskuif, maar die kiaathout voorhekke en die boogpoortjie by die pastorie ingang, is nog die oorspronklike.<\/p>\n

Die Brereton grafkelder<\/span><\/strong><\/p>\n

Die oudste gegraveerde grafsteen in die kerkhof is deel van die Brereton-grafkelder. Die inskripsie lui as volg:<\/p>\n

To the SACRED MEMORY<\/p>\n

of<\/p>\n

MARGARET ANNE BRERETON<\/p>\n

Wife of LIEUT. COLONEL<\/p>\n

THOMAS BRERETON<\/p>\n

of the Royal African Corps.<\/p>\n

Who departed this Life<\/p>\n

ON THE<\/p>\n

8th day of September<\/p>\n

1818<\/p>\n

AGED 29 YEARS<\/p>\n

Die grafkelder is agter die kerk in die oostelike hoek teen die ringmuur. Thomas Brereton, \u0149 Ier, is gebore in Ross County, Wexford in 1782. Margaret (gebore Coglan) was die dogter van \u0149 setlaar in Wes-Indi\u00eb. Hulle het vroeg in 1818 getrou en het op 10 Augustus in Simonsbaai gearriveer na \u0149 bootvaart vanaf Engeland. Die Kolonel is op 4 September as bevelvoerder van die troepe op die Oos-grens aangestel. Vier dae later het sy vrou op hul reis daarheen by, of in die omgewing van, Swellendam gesterf. Sy is by hierdie kerk, die enigste in die Overberg-distrik, begrawe. J. Z. Moolman van Riviersonderend, \u0149 diaken van hierdie kerk, was in bevel van die Swellendam Kommando in Grahamstad. Heel moontlik het hy namens die Kolonel toestemming verkry sodat sy eggenote, \u0149 Engelse Protestant, in hierdie Hollandse kerkhof begrawe kon word.<\/p>\n

Die graf van Ds. Cornelis Moll<\/span><\/strong><\/p>\n

Sy dienstyd: 1823 \u2013 1832.<\/p>\n

Op 11 Februarie 1833 is ds. Mol op ‘n jeugdige leeftyd op Swellendam oorlede. Soos die gebruik toe nog was, is hy in die kerk voor die preekstoel begrawe. Vandag vergader die gemeente \u00earens op die graf van die sesde evangelie-dienaar wat hulle bedien het.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Swellendam Swellendam is gele\u00eb in die Overberg aan die voet van die natuurskone Langeberg. Die dorp is 240 km vanaf Kaapstad en 220 km vanaf George. Swellendam is die derde oudste landdrosdistrik in Suid-Afrika. Dit is gestig in 1745 as \u0149 onder-landdrosdistrik om die landdrosdistrik van Stellenbosch kleiner te maak. Hierdie gebied het al hoe meer uitgebrei aangesien al hoe meer boere weggetrek het van die Kaap en hulleself verder oos van die Hottentots-Hollandberge gevestig het. Hierdie gebied is genoem \u201cde Colonie in de Verre Geleegene Districkten\u201d. Die dorp is op 15 November 1747 gestig as die vyfde oudste dorp in Suid-Afrika en is vernoem na die Kaapse Goewerneur, Hendrik Swellengrebel, en sy vrou, Helena ten Damme. Eers 53 jaar later, op 3 Mei 1798 is \u0149 gemeente gestig en ds. J. H. Von Manger (foto hier onder) is deur die Goewerneur, Lord McCarthy, as eerste predikant aangestel. NG Kerk Swellendam is die sewende oudste gemeente in Suid-Afrika. Voor daardie tyd is die kerklike pligte in die distrik deur sieketroosters behartig en is die dienste in die Drostdy gehou. Vir doop en nagmaal, moes die lidmate egter na Stellenbosch of Kaapstad reis. Die eerste rietdak kruiskerk is in 1802 gebou met die heer, Christoffel Koents, as bouheer. Hy het ook die preekstoel van stinkhout en geelhout met panele van kasuarishout-finering gebou. Die gemeente het gegroei en die kerkgebou is in 1875 vergroot. In 1909 is besluit om die ou kerkgebou te sloop om plek te maak vir die huidige kerkgebou wat in 1911 teen \u0149 koste van 41,000 gulde of \u00a37,500 voltooi is. Die argitekte was F.W. en F. Hesse van Kaapstad en die boumeesters, die firma Moon en Ledbury. Die inwyding geskied op 10 Julie 1911. Die kerkgebou is argitektonies volgens \u0149 eklektiese mengsel van boustyle beplan. Die gewels is Barok, die vensters Goties, die koepel Oosters terwyl die toring \u0149 replika is van \u0149 bekende toring in Belgi\u00eb is. Hierdie toring is gebou met die massiewe geelhoutbalke wat afkomstig is vanuit die eerste kerkgebou. Verder vertoon die gebou sterk Kaaps-Hollandse kenmerke. Die kerk het sitplek vir 901 persone op grondvlak en vir 516 persone op die gallery. Die ringmuur om die kerk en kerkhof wat ruim 700 grafte bevat, is in 1840 gebou. Die voorste muur is twee maal verskuif, maar die kiaathout voorhekke en die boogpoortjie by die pastorie ingang, is nog die oorspronklike. Die Brereton grafkelder Die oudste gegraveerde grafsteen in die kerkhof is deel van die Brereton-grafkelder. Die inskripsie lui as volg: To the SACRED MEMORY of MARGARET ANNE BRERETON Wife of LIEUT. COLONEL THOMAS BRERETON of the Royal African Corps. Who departed this Life ON THE 8th day of September 1818 AGED 29 YEARS Die grafkelder is agter die kerk in die oostelike hoek teen die ringmuur. Thomas Brereton, \u0149 Ier, is gebore in Ross County, Wexford in 1782. Margaret (gebore Coglan) was die dogter van \u0149 setlaar in Wes-Indi\u00eb. Hulle het vroeg in 1818 getrou en het op 10 Augustus in Simonsbaai gearriveer na \u0149 bootvaart vanaf Engeland. Die Kolonel is op 4 September as bevelvoerder van die troepe op die Oos-grens aangestel. Vier dae later het sy vrou op hul reis daarheen by, of in die omgewing van, Swellendam gesterf. Sy is by hierdie kerk, die enigste in die Overberg-distrik, begrawe. J. Z. Moolman van Riviersonderend, \u0149 diaken van hierdie kerk, was in bevel van die Swellendam Kommando in Grahamstad. Heel moontlik het hy namens die Kolonel toestemming verkry sodat sy eggenote, \u0149 Engelse Protestant, in hierdie Hollandse kerkhof begrawe kon word. Die graf van Ds. Cornelis Moll Sy dienstyd: 1823 \u2013 1832. Op 11 Februarie 1833 is ds. Mol op ‘n jeugdige leeftyd op Swellendam oorlede. Soos die gebruik toe nog was, is hy in die kerk voor die preekstoel begrawe. Vandag vergader die gemeente \u00earens op die graf van die sesde evangelie-dienaar wat hulle bedien het.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-170","page","type-page","status-publish","hentry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/P5US3V-2K","jetpack-related-posts":[{"id":1185,"url":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=1185","url_meta":{"origin":170,"position":0},"title":"PASTORALE BRIEF AAN DIE GEMEENTES VAN DIE WESKAAP TOV DIE UITSPRAAK VAN DIE GAUTENGSE HO\u00cb HOF VAN 8 MAART 2019 INSAKE DIE KERK SE 2016 BUITENGEWONE ALGEMENE SINODE","author":"Gawie Gouws","date":"10\/03\/2019","format":false,"excerpt":"Liewe broers en susters Die Moderatuur van die Algemene Sinode het in hulle verklaring kennis geneem van die hofuitspraak oor die NG Kerk en selfdegeslagverhoudings. Die kerk respekteer die hofuitspraak. Die kerk moet egter nog saam met sy regspan die uitspraak bestudeer om die volle implikasies daarvan te verreken in\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":145,"url":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=145","url_meta":{"origin":170,"position":1},"title":"Bedieningsgroepe","author":"Gawie Gouws","date":"05\/03\/2015","format":false,"excerpt":"Die Here het aan ons bepaalde gawes gegee. Hierdie gawes groepeer ons in bedieninge waarmee gemeentelede die gemeente opbou en toerus om uit te gaan en 'n getuie te wees in ons onmiddellike omgewing en tot aan die uithoeke van die aarde. Daar is ook nog ander bedieninge waarby gemeentelede\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":141,"url":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=141","url_meta":{"origin":170,"position":2},"title":"Kindersorgbediening","author":"Gawie Gouws","date":"05\/03\/2015","format":false,"excerpt":"Hierdie bediening het ten doel om betrokke te raak in kinders se lewens, veral in die bre\u00ebr gemeenskap en hulle geestelike en fisiese behoeftes aan te spreek. Die bediening neem ook verantwoordelikheid vir die Herberg-Kinderhuis op Robertson, waarvoor ons Ringsgemeentes in besonder verantwoordelik is. Wintermaande span aksielede hul kookvernuf in\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"SAM_0802-1","src":"https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/SAM_0802-1-150x150.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1441,"url":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=1441","url_meta":{"origin":170,"position":3},"title":"Barmhartigheidsbediening","author":"Gawie Gouws","date":"11\/05\/2020","format":false,"excerpt":"Deur hierdie bediening wil ons uitvoering aan Christus se opdrag gee om om te sien na di\u00e9 wat finansieel swaarkry in ons gemeente en gemeenskap. As jy wil weet waar ons oral betrokke is, kan jy gerus hier onder loer... Powered By EmbedPress","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":172,"url":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=172","url_meta":{"origin":170,"position":4},"title":"Bedieningstruktuur","author":"Gawie Gouws","date":"06\/03\/2015","format":false,"excerpt":"Die gemeente is, vir administratiewe doeleindes, in geografiese Wyke verdeel. Elke Wyk verkies 'n Wyksouderling en Dienswerkers. Hierdie Wyksouderlinge en enkele -diakens vorm saam met die Voorsitters van ons Bedieningsgroepblokke ons Kerkraad. Die Kerkraad verkies jaarliks 'n Kerkraadsvoorsitter, Leierouderling en drie Kommissievoorsitters. Die drie Kommissies van die Kerkraad is die\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":131,"url":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/?page_id=131","url_meta":{"origin":170,"position":5},"title":"Gebedsbediening","author":"Gawie Gouws","date":"05\/03\/2015","format":false,"excerpt":"Die bediening poog om die gemeente te begelei in afhanklikheid van die Here. Hierdie bediening organiseer gebedsgeleenthede waar lidmate voorbidding kan doen vir die werksaamhede van die gemeente en die Here se koninkryk. Hiervan is die jaarlikse Week-van-Gebed, Sondae-oggende se voorbidding voor die erediens, Whatsapp voorbiddingslys, Vrydagoggendgebede en weeklikse bidgeleenthede\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/MG_8769.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/MG_8769.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/MG_8769.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/MG_8769.jpg?resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/MG_8769.jpg?resize=1050%2C600 3x, https:\/\/i0.wp.com\/swellendammoederkerk.co.za\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/MG_8769.jpg?resize=1400%2C800 4x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=170"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2403,"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/170\/revisions\/2403"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/swellendammoederkerk.co.za\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}